AWBZ
Tijdens Prinsjesdag zouden concrete maatregelen gepresenteerd worden met betrekking tot het nieuwe beleid rond de AWBZ. De kern van het nieuwe beleid zou gevormd worden door een glasheldere polis en een afslanking van de begeleidingskosten.
De VNG stelt in een schrijven van 19 september dat de vereiste duidelijkheid er niet is en daar zeker nog een half jaar voor nodig is. Zij spiegelt de gevolgen die de voorgenomen beleidsverandering heeft op mensen die gebruik maken van diverse vormen van zorg, vanuit de huidige AWBZ.

Ik geef u enkele cijfers en voorbeelden:
Het nieuwe beleid moet een bezuiniging van 800 miljoen opleveren
Volgens de gegevens van VWS zal bijna 30% van de huidige clienten – 200.000 – zijn belgeleiding geheel verliezen
Voor zo’n 9000 psychiatrische patiënten zullen problemen ontstaan met betrekking tot het zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren.
Ouderen met beginnende ouderdomsklachten kunnen geen gebruik meer maken van dagactiviteiten en vervoer en professionele hulp en het dagelijks leven zal verdwijnen. Wat betekent dat er een zwaardere belasting op de schouders van mantelzorgers terecht komt.

Er moet nog veel worden onderzocht, zoals:
Het mogelijk beroep op jeugdzorg dan wel de WMO voor jeugdigen.
De consequenties voor de arbeidsparticipaties van arbeidsgehandicapten
Gevolgen voor het onderwijs door het wegvallen van de pgb’s
En het extra beroep wat gedaan zal worden op de WMO.

Het kabinet erkent dat door het wegvallen van de ondersteuning binnen de AWBZ de vraag naar voorzieningen in aanpalende domeinen kan toenemen. Het bedrag wat hiervoor is gereserveerd is 50 miljoen, inclusief uitzonderingen. Structureel is een bedrag van 150 miljoen gereserveerd vanaf 2010. Daarnaast stelt het kabinet dat bij problemen die te maken hebben met jeugd en gezin de huidige brede doeluitkering voldoende is om aan ouders en kinderen de nodige ondersteuning en hulp te bieden.

Er is nog geen duidelijkheid over de verdeling van gelden. De VNG komt dan ook met de conclusie dat zij van oordeel is dat de invoering per 1 januari 2009 onuitvoerbaar is.

In de brief die staatssecretaris Bussemaker 16 september aan de Kamer heeft gestuurd, wordt duidelijk dat bij de indicatie voor de nieuwe functie begeleiding de mensen en hun beperking centraal staat. Alleen mensen met lichte beperkingen worden uitgesloten. Het jaar 2009 wordt door de staatssecretaris gezien als een overgangsjaar. Vanaf 2010 valt iedereen onder het nieuwe regime. Zij stelt dat de gekozen uitwerking maatwerk is en dat bij ongewijzigd beleid de AWBZ-zorg voor de meest kwetsbaren onnodig in het gedrang zou komen.

Daarnaast zegt de staatssecretaris dat zij met dit beleid de behoefte van de cliënten voorop wil stellen en niet de afzetmarkt. Dit is in de visie van GroenLinks toch verbazingwekkend nu wij weten dat er 800 miljoen bezuinigd wordt door dit nieuwe beleid. Zo stelt zij ondermeer dat zorgverlening vanuit de AWBZ veelal de vorm krijgt van individuele begeleiding, maar dat een collectief arrangement soms passender is. Hoezo maatwerk???
De staatsecretaris heeft een systematiek laten ontwikkelen, met ambtelijke betrokkenheid van het CVZ en het CIZ. Hierin staan een 9 tal criteria. Niet alle onderdelen waarop beperkingen gescoord worden, zijn relevant voor toeleiding naar AWBZ begeleiding, omdat zij niet aansluiten bij het kenmerk van “ernstig” regieverleis van wel een ernstige, invaliderende beperking.
Vier van de negen criteria zullen uit de AWBZ vallen, te weten:
Persoonlijke verzorging (eten&drinken, wassen, kleden, enz)
Huishoudelijk leven ( dagelijkse zorg voor het huishouden, maaltijden, enz)
Maatschappelijke participatie (contacten aangaan en onderhouden, activiteiten buitenshuis)
Psychisch welbevinden (depressie, angst, eenzaamheid, geen levensvervulling)

Gevolgen voor andere domeinen:
Het kabinet is in de veronderstelling dat in beginsel iedereen zelf of met hulp van hun omgeving zelf de begeleidingsvraag kan oplossen. Dit betreft mensen die onder de norm van de staatsecretaris als licht beperkt worden beschouwd. Bij participatieproblemen is het aan de gemeenten om te bezien of en op welke wijze zij prestatievelden 2 en 5 op basis van de WMO invullen. De staatsecretaris noemt niet of hier extra financiële middelen bij horen. Bij problemen die te maken hebben met jeugd en gezin, is het aan provincies dan wel gemeenten om na te gaan in hoeverre aanspraak bestaat op grond van het huidige beleid in het kader van de geïndiceerde jeugdzorg, dan wel in het kader van de Centra voor Jeugd en Gezin (de minister van Jeugd en Gezin met de VNG afgesproken dat deze in 2011 alle gemeente een Centrum van Jeugd en Gezin, hebben). De staatssecretaris maakt nog een projectplan waarin de implementatie van de pakketmaatregel stapsgewijs, rekening houdend met de gevolgen van alle ketenpartners en van andere relevante domein, in kaart worden gebracht. De staatssecretaris eindigt haar brief met de stelling dat politiek kiezen is. Zo stelt zij extra middelen te investeren, voor betere kwaliteit. Dat is in de visie van GroenLinks nog maar zeer de vraag, wanneer blijkt dat er 800 miljoen bezuinigd wordt. Ook stelt zij dat de ernst van de beperking van de cliënt leidend is. Volgens GroenLinks is geld leidend.

Viva Zorggroep
Nu dan het bericht uit Dagblad Kennemerland van 27 september. De Nederlandse Mededingingsautoriteit heeft de Viva Zorggroep een boete van ruim 4 miljoen euro opgelegd. De thuiszorginstelling in Beverwijk en omstreken zou willens en wetens het werkgebied met Zorgbalans verdeeld hebben om concurrentie uit de weg te gaan.
De Viva Zorggroep gaat ervan uit dat de instelling de 4 miljoen niet hoeft te betalen. De voorzitter dhr. Van Ruth stelt in een artikel “Om goede zorg binnen handbereik van de cliënten te kunnen verlenen, moeten wij kunnen samenwerken met andere zorgpartijen. Dat betekent dat je ook afspraken moet maken. Dat is de realiteit.” (citaat).

U begrijpt dat er voor GroenLinks noodzaak is hier vragen over te stellen, aan het college.
Deelt u, met mij, de zorg dat de gevolgen van de voorgenomen beleidsveranderingen van de AWBZ, erg groot zijn voor mensen die zorg en hulpverlening nodig is?
Bent u het met mij eens dat de voorgenomen beleidsverandering van de AWBZ op de wijze waarop de staatssecretaris deze voorstelt, geen doorgang kunnen vinden?
Bent u het met mij eens dat er grote druk komt te staan op de WMO en de mantelzorg?
Bent u net als de VNG, van mening dat de invoering per 1 januari 2009 onuitvoerbaar is?
Wat is de stand van zaken rond de Viva Zorggroep? Wat betekent dit voor de zorg die aan mensen geboden wordt?
Wat betekent dit voor de onderhandelingen die de gemeente heeft met zorgaanbieders voor 2009?
Wat betekent de beleidsveranderingen van de AWBZ voor diverse zorgaanbieders en andere ketenpartners. Bijvoorbeeld de Viva Zorggroep? En denkend aan de onderhandelingen die de gemeente met hen voert?

Ans Nijman